ULTRASONOGRAFÄ° (USG)

 

Ultrasonik dalgalar çok uzun yıllardan beri denizcilikte, alttaki oluşumları (derinlik , balık sürüleri vb) incelemek ve tesbit için kulanılmaktadır. Bu dalgalardan nispeten düşük frekanslı olanlar ısı oluşturabildiğinden yıllardır tıpta fizik tedavide kullanılmaktadır. Yine  bu dalgalar basit USG cihazları ile yıllardır bazı organlarda (gebelikte fetal baş gibi) grafik formatta veri sağlamak üzere kullanılmışlardır. 1970 lerden sonra bilgisayar teknolojisinin gelişmesi ve ultrases dalgaları ile anında görüntü oluşturma imkanı çıkmasıyla hızla geliştirilen USG cihazları çok yaygınlaşmış ve her seviyedeki tıbbi kuruluş ve hatta muayenehanelerde bulundurulur hale gelmiştir.

Günümüzde klinikte tıbbi görüntüleme amaçlı kullanılan bu cihazlar 2.5 MHz -10.0 Mhz arasında yüksek frekanslı ses dalgaları kullanırlar. Ultrasonografi cihazları ile doku ve organların morfolojik görüntülemesi yapılır. Ultrasonografi tıptaki en ucuz ,kolay ve oldukça doğru bir görüntüleme metodu olup doku ve organların görüntülenmesini sağlar.

Tıbbi USG cihazları esas olarak iki bölümdür.

Problar: Çalışma sırasında kullanıcı doktorun elinde tutarak hastalık aranan bölgeye  temas ettirdiği parçalar olup hüzmeleştirilmiş yüksek frekanslı ses dalgalarını üretmeye ve vücuttan yansıyanı toplamaya yarar.

Gövde ve monitor: Yansımış ses dalgalarının işlenip bölgenin görüntüsünün yapıldığı büyük ve özel amaçlı bir bilgisayardır.

Tarif edilen ses dalgaları zararsızdır radyasyon içermez ve gebelik araştırmalarında bile kullanılabilir.

Ses dalgalarının düzgün olarak geri yansıması sıvı ve yumuşak dokular dışında mümkün olmadığından her organ USG ile incelenememektedir. Hava ve gazlar görüntüyü engellediğinden USG akciğerler için iyi bir görüntüleme metodu değildir. Aynı nedenle kalınbarsaklar ve mide de USG ile iyi değerlendirilemez. Ses dalgaları sertleşmiş kemik yapıların arkasına geçemediğinden, tüm çevresi kemiklerle sarılı kafa içindeki organlar erken çocukluk dönemi dışında USG ile incelenemez.

USG incelemesinde doğruluk ve başarı büyük ölçüde yapanın deneyimine bağlıdır. Bu deneyim genel deneyim yanında özel olarak bir organ veya organ gurubu için de söz konusu olabilir ( Jinekolojik organlar, tiroid gibi). Usta ellerde USG ile milimetrik boyutlarda olsa bile organ veya dokulardaki yapısal bozulmalar (kitle,ur, nodül,apse ve iltihabi bozukluklar vb) tesbit edilebilir ve hastalık çok erken dönemde tanınabilir. Cihazların yüksek performanslı olması ve doppler gibi opsiyonlarının mevcut olması da kaliteyi artıran unsurlardır.

Ultrasonografi incelemeleri için özel bir hazırlık yoktur. Karın incelemeleri için kişinin aç olması tercih edilebilir. Alt karın ve pelvisi içine alan incelemelerde (mesane ve genital organlar sahası) ise mesanenin dolu olması istenir.

USG incelemesi incelenecek bölgeye göre değişmekle birlikte genellikle 15-20 dakika sürer. Dopplerli incelemelerde bu süre biraz daha uzun olabilir. İnceme sırasında kişiler genellikle sırtüstü yatar pozisyondadır ve inceleme sırasında bir sıkıntı oluşmaz. USG İncelemeleri için çok özel bazı incelemeler dışında injeksiyon veya ilaç uygulaması sözkonusu değildir.

USG incelemeleri arasında en çok uygulananlar; tüm karın, alt karın (mesane, prostat , yumurtalık ile uterus bölgesi) ve üst karın (karaciğer, dalak, safra kesesi ve safra yolları, böbrekler, pankreas , büyük karın damarları), tiroid , boyun, yüzeyel organlar, gebelikteki USG incelemeleridir. İnce iğne aspirasyon biopsileri de günümüzde artık USG kılavuzluğu altında yapılmaktadır.

 

ULTRASONOGRAFÄ°K Ä°NCELEMELER

 

ABDOMÄ°NAL (KARIN) ORGANLARI

• Tüm Abdomen USG (karaciÄŸer , dalak,safrakesesi,böbrekler,pankreas,mesane,prostat,overler,damarlar ve diÄŸerleri)
• Ãœst Abdomen USG(karaciÄŸer , dalak,safrakesesi,böbrekler,pankreas,damarlar ve diÄŸerleri)
• Alt Abdomen (Pelvik) USG (mesane,prostat,overler)
• Ãœrolojik USG (Böbrekler,mesane,prostat)
• Hepatobiler USG(karaciÄŸer,safra kesesi ve safra yolları)
• Renal USG (böbrekler)
• Jinekolojik USG (uterus ve overler)
• Follkülometri (overlerde yumurta geliÅŸimi takibÄ°)